Sperm nasıl bir yapıdadır ve hangi kısımlardan oluşur?

Olgun bir sperm baş, boyun ve kuyruk kısmından oluşmaktadır. Baş kısmı sperm hücresinin yumurta hücresi içine girme işlevini yürütür.  Boyun kısmı sperm hücresinin canlı kalması ve hareket etmesi için gerekli olan enerji sağlayıcı maddeler depolanmıştır. Ayrıca burada erkeğin genetik materyali bulunmaktadır. Kuyruk kısmı spermin ileriye doğru hareketini sağlayan bir kamçı görevi görmektedir.

Her testis (er bezi) içinde çok ince ve birbiri üzerine katlanmış tübül adını verdiğimiz çok sayıda kılcal boru vardır. Sperm hücreleri bu borular içerisinde oluşur ve olgunlaşırlar. Sperm hücrelerinin üretimi ve olgunlaşması yaklaşık 74 gün kadar sürer. Sperm üretimini hormonlar kontrol eder. Bu hormonlar, FSH, LH ve Testosterondur. Spermler, ejakülasyon öncesinde seminal bezler ve prostat bezinden salgılanan sıvılarda meniye karışır.

Spermin döllenme kapasitesi (morfolojisi) neye göre belirlenir?

Fertilizasyon (döllenme) sırasında spermlerin oosit (kadın yumurtası)  çevresindeki yapıları aşabilmesi için morfoloji (yapı) ve motilite (hareketlilik) yönünden normal, ayrıca akromozom reaksiyonlarını tamamlamış olmalıdır. Geçen 10 yıldan bu yana fertilizasyonda en etkili parametre olarak morfolojik özelliklerin önemi üzerinde durularak yeni tanımlamalar getirilmiştir. Kruger’ın kesin kriterlerine göre sperm morfolojisinin en az %4 olduğu durumlarda fertilizasyon oranı %7.6 dır.

Bir çok erkek “benden çok meni geliyor, bende sorun yok” gibi düşünüyor. Bir kadının gebe kalabilmesi için sperm açısından burada hangi kriter veya kriterler önemlidir?

Meni yada ejukulat denilen sıvının gelmesi, bu sıvının içerisinde her zaman sperm hücresi olduğunu göstermez.. Erkek kısırlığının saptanması ve değerlendirilmesinde en önemli ve  bir o kadarda basit olan test semen analizi (spermiyogram)dır.. Bir erkeğin sperminin 1 ml de en az 20 milyon sayı olması gerekmektedir. Sperm açısından sayı, hareket ve morfoloji önemli kriterlerdir.

Çocuğu olmayan çiftlerde yapılması gereken ilk testlerden birisidir.

Msc Uzman Biyolog
Feyhan ELİBOL
Bursa Jinemed Tüp Bebek Merkezi
Embriyoloji Laboratuar Sorumlusu